تقسيم شود صاحبانش جزيه دادن را بپذيرند به خودشان تعلق دارد ، رويه چنين بوده است . » محمد بن سيرين گويد : همه ولايتها به جنگ گرفته شد مگر بعضى قلعه ها كه پيش از تسليم پيمان بستند و آنها كه اموالشان به جنگ گرفته شده بود دعوت شدند كه باز آيند و جزيه بدهند و همهء مردم سواد و جبل ذمى شدند دربارهء غنيمتيان چنين عمل مىشود ، عمرو مسلمانان در كار سرانه و ذمه طبق آخرين عمل پيمبر خداى صلى الله عليه و سلم عمل كرده‌اند . و چنان شد كه پيمبر خالد بن وليد را از تبوك به دومة الجندل فرستاد كه آنجا را به جنگ گرفت و پادشاه دومه اكيدر بن عبد الملك را اسير كرد و او را دعوت كرد كه ذمى شود و جزيه بدهد كه ديار وى به جنگ گرفته شده بود و اسير شده بود . با دو پسر عريض نيز چنين كرد كه گرفته شده بودند و گفتند كه سوى وى مىآمده‌اند و با آنها قرار جزيه و ذمه نهاد . كار يحنة بن روبه فرمانرواى ايله نيز چنين بود . رويه معمول چون روايت خاص نيست و هر كه چيزى جز عمل پيشوايان عادل و مسلمان روايت كند دروغ آورده و مخالفت آنها كرده است . مسلم وابستهء حذيفه گويد : مهاجران و انصار از مردم سواد كه اهل كتاب بودند زن گرفتند اگر برده بودند اين را روا نميدانستند و روا نبود كه كنيزان اهل كتاب را به زنى بگيرند كه خداى تعالى مىگويد : « * ( وَمن لَمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ طَوْلًا أَنْ يَنْكِحَ الْمُحْصَناتِ الْمُؤْمِناتِ فَمِنْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ من فَتَياتِكُمُ الْمُؤْمِناتِ 4 : 25 ) * [ 1 ] » يعنى : و هر كس از شما كه از جهت مكنت نتواند زنان عفيف مؤمن بنكاح آورد از

--> [ 1 ] سوره 4 آيه 24